Uw browser is sterk verouderd. Upgrade je browser voor een betere gebruikers ervaring en veiligheid.

Artikels

Auteursrechten op het wereldwijde web

Geschreven door

Creative commons

Het komt al eens voor dat we een externe bron moeten raadplegen ter in- of aanvulling van een project. Het materiaal dat op het wereldwijde web beschikbaar is lijkt alsof het niemands eigendom is. Zoek je een foto van een eend, dan zal je er duizenden vinden op het wereldwijde web. Mogen we deze images zomaar gebruiken? In deze blogpost lichten we toe welke afbeeldingen gebruikt mogen worden, welke soorten licenties er zijn en geven we jullie een stukje geschiedenis mee van de Creative Commons licentie.

Vaak voorkomende misverstanden

Dat een werk pas auteursrechtelijk beschermd is wanneer er een ©-teken of de vermelding “Dit werk is auteursrechtelijk beschermd” bij staat is een vaak voorkomend misverstand. Wanneer jij de auteur van een tekst, foto, artistiek werk of eender welke vorm van publicatie bent dan valt deze automatisch onder de auteursrechtelijke bescherming, zo maar iets van het net plukken zonder vermelding is dus om het cru te stellen “illegaal”.

“Ik vind mijn elementen op een website die resources aanbiedt, dus ik mag ze eender waar gebruiken”. Deze stelling is ook een vaak voorkomend misverstand. Een werk kan namelijk verschillende licentievormen aannemen. Zo mag je bijvoorbeeld bepaalde werken enkel en alleen gebruiken als je de auteur vermeldt. Bij de ene file mag je geen aanpassingen doorvoeren, een andere mag niet commercieel gebruikt worden. Een controlerend of waarschuwend orgaan voor deze licenties is Creative Commons. Hierbij geven we graag een woordje uitleg.

Creative Commons

Creative Commons (CC) is een project dat in 2001 werd opgericht door Lawrence Lessig.
Het Creative Commons project gaat verder dan het traditionele copyright of auteursrecht, het geeft copyrighthouders meer vrijheid om problemen met de huidige auteursrechtgeving te vermijden. Zo kunnen ze hun werken makkelijker verspreiden, delen en specifiekere rechten aan derden verschaffen.

BY, NC, ND, SA, Variaties

Binnen het Creative Commons systeem zijn er een aantal vooropgestelde licenties die je kan toepassen op je werk. We lichten ze kort even toe:

  • BY
    Attribution of Naamsvermelding: Het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk en afgeleide werken is toegestaan op voorwaarde van het vermelden van de oorspronkelijke auteur.
  • NC
    Non-commercial of niet-commercieel: Het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk en afgeleide werken mag niet voor commerciële doeleinden.
  • ND
    No Derivative Works of geen afgeleiden: het kopiëren, distribueren, vertonen en uitvoeren van het werk is toegestaan, maar het veranderen van het werk niet.
  • SA
    Share Alike of gelijk delen: het distribueren van afgeleide werken is alleen toegestaan onder een identieke licentie.

Naast deze vaak gebruikte licenties zijn er nog andere variaties diens naam gevormd worden naarmate ze de hierboven genoemde punten bevatten. Zo is er bijvoorbeeld CC-BY, die wel BY maar niet NC en SA bevat, of CC-BY-NC-ND, die wel BY, NC, ND bevat, maar niet SA. (bron)

Een voorbeeld

Terugkomend op de foto van de eend, wanneer we een afbeelding zoeken op Flickr en we willen deze gebruiken voor een project, dan moet er steeds een advanced search gedaan worden. Onderaan zie je dat er een Creative Commons veld voorzien is waar je kan kiezen of je de afbeeldingen commercieel wilt gebruiken of aan wilt passen. De uiteindelijke licentie van een foto staat rechts onderaan onder “License” en deze dien je altijd te controleren om jouw rechten te kennen.

Dat je dus twee keer na moet denken voor je een afbeelding van het net plukt of een tekst kopieert voor je blog, is een feit. Uiteraard gaan er 9 kansen op de 10 geen gevolgen aan gegeven worden, maar je moet natuurlijk zo veel mogelijk de auteurs respecteren. Daarom sluiten we af met de allesomvattende quote: “Love the work, respect the author”. 

In welke mate respecteer jij auteursrechten? Heb je er al problemen mee gehad? Laat het ons zeker weten door middel van een reactie te plaatsen.